تاریخچه قهوه

ورود قهوه به یَمن، عربستان و جهان: داستانی از ایران تا آفریقا

قهوه امروز یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان است، اما ریشه آن به قرن‌ها پیش و سرزمینی میان اتیوپی و یمن بازمی‌گردد. این نوشیدنی با قدمتی کهن، مسیر شگفت‌انگیزی از طبیعت تا فنجان ما طی کرده است.

افسانه کالدی و بزهای پرانرژی

قدیمی‌ترین روایت‌ها درباره کشف قهوه، داستان چوپانی به نام کالدی را نقل می‌کنند. گفته می‌شود در قرن نهم میلادی، کالدی هنگام چرای گله خود متوجه شد چند بز رفتار غیرمعمول و انرژی بالایی دارند. کنجکاوی او باعث شد بررسی کند و پی برد بزها از میوه‌های قرمز و سبز رنگ تغذیه کرده‌اند. این مشاهده ساده، جرقه کشف یکی از ارزشمندترین نوشیدنی‌های تاریخ بشر شد.

هرچند افسانه‌های متعددی درباره منشأ قهوه وجود دارد، اما روایت کالدی از مشهورترین و پذیرفته‌شده‌ترین داستان‌هاست.

اولین تجربه برشته‌کردن دانه‌های قهوه

چگونگی برشته‌شدن نخستین دانه‌های قهوه دقیقاً مشخص نیست، اما افسانه‌ها روایت‌های جذابی درباره آن ارائه می‌دهند:

روایت اول: کالدی و راهبان

کالدی مقداری از میوه‌های قهوه را به عبادتگاه برد. راهبان، میوه‌های ناشناخته را شیطانی دانستند و آن‌ها را در آتش انداختند. اما رایحه‌ای خوشایند از میان شعله‌ها بلند شد. راهبان دانه‌ها را از آتش بیرون کشیدند و متوجه شدند حرارت باعث برشته شدن دانه‌ها شده است. این، احتمالاً نخستین تجربه بشر از عطر و طعم قهوه برشته‌شده بود.

روایت دوم: شیخ عمر

در داستانی دیگر، مردی به نام شیخ عمر هنگام تبعید در کوهستان مشاهده کرد پرندگانی از میوه‌ای خاص تغذیه می‌کنند و انرژی می‌گیرند. او میوه را امتحان کرد، اما طعم ترش و ناپسند آن رضایت‌بخش نبود. سپس دانه داخل میوه را روی سنگی کنار آتش قرار داد و صدای ترک خوردن دانه‌ها و عطری دل‌انگیز فضا را پر کرد. این لحظه، آغاز شناخت انسان از ارزش دانه برشته‌شده قهوه بود.

روش‌های اولیه مصرف قهوه

در آغاز، مصرف قهوه شباهتی به نوشیدنی امروزی نداشت و مردم روش‌های متنوعی برای بهره‌گیری از آن داشتند:

• توپ‌های انرژی‌زا با گیلاس و چربی حیوانی: میوه قهوه با چربی حیوانی ترکیب می‌شد و به شکل توپ‌های انرژی‌زا مصرف می‌گردید تا توان و مقاومت بدن افزایش یابد.

• مصارف دارویی با گیلاس خشک‌شده: برخی فرهنگ‌ها گیلاس قهوه را خشک کرده و برای افزایش انرژی طبیعی یا درمان برخی بیماری‌ها به کار می‌بردند.

• استفاده غذایی در خورشت‌ها: در برخی مناطق، میوه قهوه به عنوان چاشنی یا افزودنی به خورشت‌ها و غذاهای محلی افزوده می‌شد.

این شیوه‌های ابتدایی نشان می‌دهد قهوه پیش از تبدیل شدن به یک نوشیدنی جهانی، در نقش غذا، دارو و تقویت‌کننده انرژی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

منابع :

Baristahustle , SCA , CQI , worldcoffeeresearch